Geplaatst op 6-4-2005 om 07:59
Als je goed kijkt naar de geschiedenis, dan valt het op dat (voorzover ik weet) alle volkeren wel ??n of meerdere goden hadden, en dat het aantal goden per volk in de loop der tijd teruggelopen is... De Egyptenaren, Grieken en Romeinen hadden allemaal een grote hoeveelheid goden, de hedendaagse grote religies hebben er slechts 1.
Als je goed kijkt naar de geschiedenis, dan valt het op dat (voor zover ik weet) men in de loop der tijd steeds meer 'onverklaarbare' dingen heeft weten te verklaren. Bliksem is niet Thor (ik dacht dat hij 't was) die met z'n hamer woest op de wolken ramt, maar dat het een fenomeen is dat met electriciteit enzo te maken heeft.
Combineer je deze twee gedachtenstromen, dan concludeer ik voor mijzelf dat het geloven in goden niets anders is dan dan een noemer verzinnen voor het onverklaarbare. "Wat is onweer? Dunno, vast iets goddelijks" zal een Griek gedacht hebben, omdat die Griek vanuit z'n kennis geen andere verklaring kon bedenken.
Daarom zie ik het begrip 'god' als het onbekende, waarvoor wij
op dit moment nog geen verklaring hebben. Over 100 jaar of 1000 jaar zal er een stuk minder aan god toegeschreven worden dan nu, gewoon omdat wij dan meer weten dan nu. Omdat er vroeger zoveel minder bekend was dan nu, hadden ze toen meerdere goden om dat grote gebrek aan kennis te 'verklaren'. Nu weten we veel meer en is ??n god voldoende. Betekent dat dat je 'god' als dooddoener mag gebruiken voor, voor jou, onbeantwoordbare vragen? Nee, ik vind van niet.... Blijf nieuwsgierig en blijf juist vragen stellen over wat we niet weten... De kans is dat door antwoorden te zoeken, je weer iets nieuws ontdekt. Als je je neerlegt bij het feit dat je iets niet weet en ook niet meer openstaat voor mogelijke verklaringen, dan kom je als maatschappij ook geen stap meer vooruit... Accepteer dat je iets niet weet, maar betreed geen gedachensporen zoals "Ik weet het niet, dus hoef ik het ook niet te weten..."
Ok, leuk, we hebben nu het gebrek aan kennis verklaard, waarom hadden mensen dan niet zoiets van "Ok, bliksem wordt door god veroorzaakt... Move on, nothing to see..." Waarom hebben mensen er een hoop ethiek en leefregels en fictie aan vastgehangen?
Kijk bijvoorbeeld eens naar het idee "heilig boek." Op het moment hebben de christenen de bijbel, joden de thora en islamieten de koran. Er zijn nog wel meer religies en geschriften te bedenken, maar het gaat even om het idee van "heilig boek" an sich. De verhalen er in proberen om op een, voor de mensen van de tijd waarin het geschreven is, acceptabele manier het gebrek aan kennis over de wereld te verklaren. Hoe kwamen wij hier op aarde? Hoe kwam de aarde hier? Lees en gij zult 'weten.' Dat wij nu weten dat een hoop dingen niet kloppen doet niets af aan het feit dat mensen 2 millenia terug in die verhalen een acceptabel verhaal zagen. Dus hadden ze geen slapeloze nachten meer over de onopgeloste vragen en konden ze nuttige dingen gaan doen...
Een tweede functie van die boeken is om de cultuur, normen en waarden vast te leggen en te behouden voor toekomstige generaties. Hoeveel volkeren hebben gebruik gemaakt van diverse vormen van verbale of fysieke overdracht van traditie en opvattingen? Iets opschrijven is minder gevoelig voor vervorming dan een verhaal generatie op generatie opslaan in de niet-altijd-perfecte geheugens van mensen en de verhalen via iets ambigues zoals taal over te dragen. Wat dat betreft is het concept "heilig boek" nog helemaal zo gek nog niet.
Wat juist ook een nadeel is van zo'n boek is, is juist dat het lang meegaat. Een volk dat alles mondeling overdraagt zal per generatie de verhalen iets ander doorvertellen; accenten leggen op dingen die anders zijn dan bij vorige generaties. Hierdoor veranderen de verhalen en zo groeit een verhaal mee met de opvattingen van een volk. Zo'n boek wordt overgeschreven en ook daarbij worden, al dan niet opzettelijk, fouten of 'correcties' aangebracht, afhankelijk van de schrijver. Dit veranderingsproces gaat echter veel trager en zo kan je als volk dus een conflict krijgen tussen de re?ele wereld en de wereld van het "heilige boek." Dit is iets dat in mijn mening ook nu bezig is, kijk bijvoorbeeld maar naar het feit dat islamieten varkensvlees onrein noemen.... Ik eet het af en toe en ik leef nog... Niks mis mee hoor, maar kijk je naar de tijd en plek waar dat boek van hen geschreven is, dan zie je dat varkensvlees in de warmere gebieden gewoon veel snelle bedierf; noem het onrein en eet het niet en je voorkomt dat mensen ziek worden van bedorven vlees.... Slim, nietwaar?
Kijk je naar de tradities van de klassieke tijd, dan zie je dat geschiedschrijving bijna nooi objectief was en dat er vaak een enorme dosis slijmerij naar de heersers en een hoop subjectieve dingen in verweven zit. Ook was er toen geen fictie, behalve de geschiedkundige documenten en religieuze documenten. Ga je je gebrek aan kennis een naam geven of meerdere namen geven en verzin je er leuke verhalen omheen, met allemaal wijze lessen enzo er in verweven, dan heb je iets nuttigs te vertellen op de koude winteravonden... Hele nuttige fictie dus...
Het is alleen zo jammer dat mensen die verhalen soms niet kunnen relativeren en vertalen naar het heden...
Het is een feit dat er in iedere maatschappij altijd een aantal mensen zijn die niet tevreden zijn met wat ze hebben, die niet stoppen wanneer ze anderen (mis)gebruiken om er zelf beter van te worden. Kijk naar de slavenhandel, kinderarbeid en geforceerde prostitutie. Kijk naar multinationals die de politiek naar hun hand zetten en zet zo lang lobbyen tot ze nog meer geld (=macht) hebben...
Religie is ook iets wat door zulke mensen misbruik wordt/werd voor persoonlijk gewin. Breng de gelijk gelovenden samen en ze voelen zich verbonden, een gemeenschap. Dit is iets waar veel goeds uit kan komen. Voor de goede orde worden er wat mensen aangesteld die de hele zaak co?rdineren en de mensen met hun wijsheid helpen om beslissingen te maken. Helaas krijg je altijd wel dat er na een aantal generaties altijd wel iemand op zo'n vertrouwnspositie terecht komt, die daar niet zit voor z'n medemens, maar voor z'n eigen gewin. Dit is de reden waarom in de middeleeuwen de kerken zo rijk waren, ze troggelden de mensen geld af en vanuit hun goedgelovigheid en (na?eve?) vertrouwen leefden veel mensen in armoede, terwijl de kerk-officials moddervet werden van het vele luxe eten in hun met goud beklede kerken...
Om deze redenen ben ik zelf dus tegen ge?nstitutioneerde religie, wijs ik het concept 'god' af als dooddoener en probeer ik op m'n eigen manier te leven. Dat ik niet alles weet en ook nooit alles zal weten, dat accepteer ik omdat ik weet dat wij, als mensheid, gewoon nog niet genoeg kennis en middelen vergaard hebben om alles te verklaren. "Als je alles weet zou het ook maar zo saai zijn," zij een docent van mij ooit. In mijn optiek is het echter nooit verkeerd om te proberen zo veel mogelijk te verklaren en zoveel mogelijk vraagtekens te plaatsen bij dingen die je niet als logisch gevolg uit de jou bekende feiten volgen.
Ik zal vast wel 1000 en 1 dingen vergeten zijn in m'n betoog, en er zullen ook vast wel 1000 en 1 mensen beledigd zijn door wat ik hier schrijf, maar probeer bij jezelf na te gaan: ligt dat aan mij, omdat ik je beledig, of ligt het bij jou omdat je niet toe durft te geven dat ik (heel misschien) gelijk heb? Kan jij niet leven zonder de geruststelling dat je 'maar' een mens bent en dat alles wat je doet eigenlijk niet jouw verantwoordelijkheid is, omdat je slechts een pion bent in het wrede spel van jouw god? Dit matcht namelijk met het maatschappelijke patroon dat niemand meer verantwoording durft te nemen voor z'n eigen acties, maar alles af probeert te schuiven op anderen....
Ik probeer geenszins mensen te beledigen, te kwetsen of te provoceren, dit is slechts mijn mening en visie op het zeer controversi?le begrip 'religie'.